آمازون بزرگترین فروشگاه آنلاین دنیا، تولیدکننده کتاب­خوان دیجیتال، ارائه کننده خدمات وب موسوم به AWS و ارائه کننده بسیاری دیگر از خدماته که توسط جف بزوس (Jeff Bezos)  در سال ۱۹۹۴ تأسیس شد. جف بزوس به این دلیل این نام رو انتخاب کرد تا تداعی کننده بزرگی و عظمت رود و جنگل آمازون باشه، فروشگاهی آنلاین که شامل همه اقلام مورد نیاز افراد در آن پیدا شود، فروشگاهی برای همه چیز.

تاریخچه آمازون از ابتدا تا ۱۹۹۷: گاراژ خانه جف بزوس

در طول دهه ۹۰ میلادی محبوبیت اینترنت در سراسر جهان رو به افزایش می­‌رفت  –رشد ۲۳۰۰ درصدی- تا جایی که کسب و کارهای مختلف، وب رو مسیر جدیدی برای پیشبرد اهدافشان می­‌دیدند. سال ۱۹۹۴ بود که جف بزوس با راه ­اندازی آمازون قدر این فرصت طلایی رو دونست و شروع به فروش آنلاین کتاب در بستر اینترنت کرد.

جف بزوس یک لیست از ۲۰ محصولی که می‌تونست بفروشه رو تهیه کرد؛ این لیست شامل فروش CD، سخت افزارها و نرم افزارهای رایانه، ویدئو، کتاب و غیره بود و در نهایت بعد از تحقیقاتی که بزوس انجام داد متوجه جای خالی فروش کتاب شد. گاراژ خونه بزوس در سیاتل (Seattle) جایی بود که بزوس کارش رو شروع کرد به این دلیل که علاوه بر وجود تعداد زیاد برنامه نویس ماهر، یکی از بزرگترین مراکز توزیع کتاب در اونجا بود.

گاراژ خانه جف بزوس

گاراژ خانه جف بزوس

بعد از گذشت ۴ ماه، جف بزوس تونست آمازون رو تبدیل به وبسایت مورد علاقه مردم بکنه و در رده بندی­‌هایی که صورت گرفت آمازون در رده ششم بهترین سایت‌­ها بود. مدتی بعد قابلیت­‌هایی مثل پرداخت با کارت اعتباری، خرید تنها با یک کلیک به اسم One-Click و اضافه شدن نوار جستجو در سایت آمازون در دسترس قرار گرفت که کاربران به راحتی می‌­تونستند از میان یک میلیون عنوان، کتاب مدنظرشون رو پیدا کنند. آمازون در این مدت از ۴۵ کشور جهان و ۵۰ ایالت آمریکا سفارش دریافت کرد، به همین دلیل با رشد چشم­گیری که آمازون داشت بزوس آمازون رو از گاراژش به یک دفتر بزرگ در همان شهر یعنی سیاتل، برای ارائه هر چه بهتر خدمات به مشتریان، انتقال داد.

  • دلایل اولیه رشد سریع آمازون

بر خلاف رقبایی مثل بارنز اند نوبل (Barnes & Noble)، آمازون فقط از دو هزار جلد کتاب نگهداری می‌­کرد. در بیشتر سفارش­های مشتریان، کتاب رو از ناشران و کتابخانه‌ها می‌گرفت و به دست مردم می‌رسوند و این یعنی کاهش هزینه انبار و نگهداری به میزان قابل توجهی در مقایسه با رقبا!

جف بزوس برای فروش بیشتر به تهیه فهرست‌های مختلفی مثل کتاب­‌های پرفروش، کتاب­‌هایی که موفق به دریافت جایزه‌ه­ایی شده‌­اند و یا کتاب­‌هایی که اخیرا در جامعه جلب نظر کرده، روی آورد و همچنین تخفیفاتی برای بعضی از کتاب­‌ها و ثبت نظر نیز باعث شد تا علاقه­‌مندان بتوانند تصمیم راحت‌تری برای خرید کتاب بگیرند.

یکی دیگه از خلاقیت­‌های این شرکت (که ترکوند!!!) پیشنهاد کتاب برای هر یک از مشتریانش بود. یعنی آمازون با توجه به عادت کتابخوانی و جستجوهایی که یک مشتری در سایت انجام می­‌داد، کتاب­های مورد علاقه مشتری رو با ایمیل یا ارسال نوتیفیکیشن به او پیشنهاد می‌داد.

  • عرضه سهام عمومی آمازون

دو سال بعد از شروع به کارکردن، با تصمیم هیئت مدیره و فروش سه میلیون سهام موسوم به AMZN راه ورود به کشورهای کانادا، ژاپن، انگلستان و فرانسه رو هموار کرد. در این سال­‌ها یکی از مهمترین پروژه­‌ها به اسم Associate کلید خورد. این پروژه زمینه همکاری بین شرکت­‌های دیگر با آمازون رو فراهم می­‌کرد تا صفحه کتاب­‌های مدنظرشون در آمازون رو در سایت خود تبلیغ کنند و با اینکار به ازای فروش هر کتاب ۳ تا ۸ درصد کمیسیون دریافت می­‌کردند. بعد از ۴ماه پروژه همکار Associate به ۶۰,۰۰۰  هزار عضو رسید.

جف بزوس و آمازون

جف بزوس و آمازون

سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۴: عطش سیری‌ناپذیر جف بزوس

در انتهای سال ۱۹۹۷، آمازون در ۵۰ ایالت آمریکا و ۱۶۰ کشور جهان فعالیت داشت و به فروش سالیانه ۱۴۷٫۸ میلیون دلار رسیده بود. در سال ۱۹۹۸ به سومین فروشگاه بزرگ کتاب در آمریکا تبدیل شد. ۲۷ ماه بعد از شروع کار، موفق شد به ۱ میلیون کاربر و ۶ ماه بعدش به دو میلیون کاربر دست پیدا کنه که در ادامه با خریداری دو فروشگاه بزرگ کتاب در انگلستان Bookpages و آلمان Telebook به کتاب­ها و مشتریان بیشتری دست یافت.

آمازون در این سال به بازار موزیک وارد شد و در زمینه موزیک آنلاین کار خودش رو با ۲۲۵,۰۰۰ قطعه آهنگ شروع کرد که کاربران قادر بودند موزیک مورد نظرشون رو با اسم موزیک یا خواننده جستجو کنند. در مدت کمی تعداد کاربران به بیش از ۳ میلیون نفر رسید و در کنار موزیک، آمازون فروش ویدئو رو هم آغاز کرد که نشان دهنده این بود که جف بزوس قصد ندارد به فروش آنلاین کتاب بسنده کند. در این سال سایت IMDb –بزرگترین سایت سینمایی- رو نیز خریداری کرد.

در سال ۱۹۹۹ سرویس مزایده و محصولاتی مثل اسباب بازی به سایت اضافه و سایت الکسا (Alexa) خریداری شد. در همین سال و در پی موفقیت‌های پیاپی، مجله تایم (Time) جف بزوس رو به عنوان مرد سال معرفی کرد.

جف بزوس مجله تایم

جف بزوس مجله تایم

در سال ۲۰۰۰ بحران مالی موسوم به حباب اینترنتی (dotcom boom) به ورشکستگی کسب و کارهای اینترنتی منجر شد که در بازه زمانی کوتاهی به رشد حباب گونه‌­ای رسیده بودند. آمازون هم تحت تأثیر این بحران تا مرز ورشکستگی پیش رفت، اما بزوس با تصمیماتی همچون اخراج ۱۳۰۰ نفر از کارمندانش، کاهش هزینه­‌ها و اتخاذ سیاست صرفه­‌جویانه تونست رویایش رو همچنان سرپا نگه دارد.

موسس آمازون همچنان تمام تلاشش رو در راستای تبدیل کردن کسب و کارش به فروشگاهی برای همه چیز انجام می­‌داد. فروش آمازون نسبت به مشابه سال قبلش ۱۳ درصد افزایش داشت و در سال ۲۰۰۱ وب سرویس آمازون یعنی Amazon Web Service (AWS) برای ارائه خدمات وب آغاز به کار کرد.

در سال ۲۰۰۲ وارد بازار پوشاک و فروش محصولاتی مثل Gap شد و در سال­های ۲۰۰۳ و ۲۰۰۴ به فروش لوزام بهداشتی، ورزشی، مسافرتی، فروش جواهرات پاریس هیلتون، مبلمان و لوازم آشپزخانه پرداخت. سایت A9.com که مرتبط با ارتقا تکنولوژی موتورهای جستجو و تبلیغات در فضای وب بود، در همین سال راه اندازی شد. همچنین با انجمن ملی بسکتبال آمریکا (NBA) و فروشگاه آنلاین چینی Joyo.com در زمینه­‌های مختلف همکاری نمود.

سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۱: فروشگاهی برای همه چیز

در سال ۲۰۰۵ یکی از نوآوری­های آمازون که با استقبال کاربرانش مواجه شد، Amazon Prime بود. آمازون پرایم سرویس اشتراکی است که کاربران در اون می­‌تونن با پرداخت مبلغی به عنوان آبونمان به عضویت ۱ماهه یا یک ساله درآیند که شامل تخفیف­‌های بیشتر، کاهش مدت زمان دریافت بسته خریداری شده، ارائه ویدئو، و غیره می­‌باشد. در این بازه آمازون در کنار چنین نوآوری‌هایی، قدم‌های محکمی در راستای فروش همه اقلام برداشت که در ادامه گفته شده است.

نمایی از انبار آمازون

نمایی از انبار آمازون

در سال­های ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۹ خرید شرکت­‌های Drugstore، AbeBooks و بزرگترین شرکت در حوزه عرضه کتاب­‌های صوتی Audible.com انجام شد. همینطور فروش بعضی از مواد غذایی، فروش تلویزیون، فروش خودرو و موتورسیکلت، ارائه خدمات دانلود فیلم با کیفیت بالا، ورود به بازار کفش با خرید شرکت Zappos، راه‌­اندازی Amazon MP3، راه‌­اندازی سرویس وب محاسباتی و رایانشی Amazon EC2 و غیره از فعالیت­‌های آمازون در این سال­‌ها بوده است.

علاوه بر اینها در سال ۲۰۰۸ محصول جدیدی به اسم کیندل (Kindle) به بازار معرفی کرد. کیندل یک کتابخوان دیجیتال است که دستاورد بزرگی برای آمازون تلقی می­شه و تونسته در مدت زمان اندکی طرفداران زیادی پیدا کنه. اپلیکیشن آمازون برای اندروید و همچنین اپلیکیشن کیندل برای سیستم عامل­های iOS(آیفون، آیپد، آیپاد) و اندروید عرضه شد. در سال ۲۰۱۱ فروش کتاب در کیندل به مراتب بیشتر از مدل سنتی یعنی فروش نسخه چاپی بود و در این سال کتاب­‌های کیندل وارد بازار اسپانیا هم شدند.

سال ۲۰۱۲ تا به الان: تاج قدرت و اعلان جنگ

در سال­‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ اقدام به خرید نهاد خیریه بین­المللی Kiva و سایت کتابخوانی Goodreads کرد و فروش کیندل در مقایسه با مدت مشابه دو برابر شد. آمازون علاوه بر شروع به کار کردن در هند تونست راه ارائه خدمات سرویس وب AWS رو به کشور چین پیدا کنه و نرم افزار خوندن و شنیدن متون IVONA  رو به بازار معرفی کنه. معرفی مدل ارتقا یافته Kindle Fire و عرضه بلندگوهای بی سیم الکسا از دیگر فعالیت­های بارز آمازون در این سال­ها به شمار می‌­آید.

معرفی کیندل فایر

معرفی کیندل فایر

راه‌­اندازی اولین فروشگاه فیزیکی آمازون Amazon Go در سیاتل و سرویس تحویل غذا از نزدیک‌ترین رستوران در سال ۲۰۱۵ از فعالیت­‌های دیگه آمازون بوده است. در سال ۲۰۱۶ سیستم Amazon Prime Air، ارسال محصولات با استفاده از خطوط هوایی و اپلیکیشن Amazon Underground که از طریق اون کاربران اندرویدی می­‌تونن بازی­‌ها، نرم افزارها و دیگر برنامه­‌ها رو به صورت رایگان دانلود کنند، عرضه کرد.

فروشگاه هول فودز

فروشگاه هول فودز

یکی از مهمترین خریدها در این چند سال، در سال ۲۰۱۷ اتفاق افتاد. جایی که آمازون اعلام کرد قصد خرید یکی از بزرگترین فروشگاه‌­های خواروبار فروشی آمریکا به اسم Whole Foods رو با مبلغ حدود ۱۳٫۷ میلیارد دلار داره.

۴۶۰ فروشگاه هول فودز با محصولات ارگانیکی که در اختیار مصرف کنندگان قرار می­‌دهند، تونسته جایگاه خوبی رو در بین مردم آمریکا کسب کنند. خرید مواد غذایی در زندگی روزمره مکررا اتفاق می‌افته و در واقع خرید مواد غذایی جزو خریدهای پرتکراره. آمازون با ورود به این صنعت می‌خواهد عمل خرید کردن از آمازون رو به یه عادت برای مردم تبدیل کنه و همینطور اعلان جنگی است برای فروشگاه والمارت (Walmart) که بزرگترین فروشگاه در این صنعت و بزرگترین رقیب مستقیم این شرکت می­‌باشد.

با این خرید آمازون نشان داد که خواستار فعالیت بیش از پیش در فضای آفلاین است و حتی فضایی برای ارتباط دنیای آنلاین و آفلاین است. با اینحال همچنان خرید شرکت جف بزوس ادامه خواهد داشت تا بتواند انحصار بازار آمریکا و حتی دنیا را در دست بگیرد. طوری که هر فرد برای خرید هر چیزی اولین گزینه‌ای که به ذهنش می‌رسد آمازون باشد.